میوه آقطی سیاه چیست و چه خواصی دارد؟
آقطی سیاه که خمان کبیر نیز نامیده می شود درختچه ای است که ارتفاع آن در نواحی مساعد به ۱۰ متر می رسد . این درختچه معمولا در کنار جاده ها و حاشیه جنگل ها و در نوا

آکاایران: در کنار جاده ها و در جنگل های سرسبز شمال درختی را دیده اید که دانه های سیاه و شبیه به انگور دارد، این سوال برایتان مطرح شده که نام این گیاه چیست؟ و چه خواصی دارد؟ آیا قابل خوردن می باشد یا خیر؟ در این مقاله قصد داریم در مورد خواص آقطی نکات جذابی را بیان کنیم، خالی از لطف نیست تا انتهای مقاله با ما همراه باشید تا به معرفی و بررسی خواص آقطی بپردازیم.

آقطی سیاه (انگور کولی) Elderberry با نام علمی (Sambucus nigra) برطرف کننده استسقاء و جمع شدن آب در بدن است. آقطی سیاه از زمان‌های قدیم مورد مصرف مردم بوده و از آن برای رفع امراض مختلف مانند دفع بلغم و صفرا استفاده می‌کرده‌اند. این گیاه غالبا در کنار جاده ها، حاشیه جنگل ها و در نواحی مرطوب و سایه دار استان های آذربایجان و همدان می روید و برگ های گیاه، به شکل بیضی و دندانه دار است و میوه های آن توت مانند، کوچک و به رنگ سیاه یا ترکیبی از آبی و سیاه هستند. این گیاه خواص درمانی فراوانی در طب سنتی دارد و از گیاه آقطی به شکل جوشانده، دم کرده، شربت، شیره یا سرکه استفاده می شود.

گیاه آقطی سیاه

مشخصات ظاهری آقطی سیاه

آقطی سیاه، گیاهی است درختچه ای، به ارتفاع ٣ تا ٧ متر با برگ هایی مركب از ٥ تا ٧ گلچه بیضوی دندانه دار و نوك تیز به رنگ سبز تیره. از برگ های آن بر اثر مالش، بوی ناپسندی استشمام می شود. گل های فراوان آن كه در اواخر فصل بهار ظاهر می گردند، مجموعا به صورت گل آذین دیهیم با ظاهری شبیه چتر مركب جلوه می كند. رنگ گل های آن در آغاز سفید است ولی بتدریج متمایل به به زرد می شود. كاسه و جام گل دارای تقسیمات ٥ تایی است كه در داخل آن ها، ٥ پرچم با بساك زرد رنگ جای دارد. مادگی آن دارای تخمدانی ١تا ٣ خانه است و بعد از نمو، به میوه ای سته و سیاهرنگ (پس از رسیدن) تبدیل می شود كه محتوی شیره ای به رنگ قرمز مایل به بنفش است و مجموعا ظاهری زیبا پیدا می كند.

ترکیبات شیمیایی

پوست این درختچه و برگ آن دارای مواد زیر است :

  • ساوبوسین Sambucine
  • سامبو نیگرین Sambunigerine
  • کولین
  • سیکوتین Cicutine
  • نیترات پتاسیم

در گل های این گیاه الدرین Elderine و مقدر کمی اسانس وجود دارد.

میوه آقطی سیاه دارای مواد زیر است :

  • کریزان تمین Chrysanthemin
  • مواد قندی
  • اسانس
  • صمغ
  • اسید والریانیک
  • اسید استیک

میوه آقطی

ارزش غذایی آقطی سیاه

100 گرم از میوه تازه این گیاه دارای:

  • 73 کالری، 18.4 گرم کربوهیدرات و کمتر از 1 گرم چربی و پروتئین است.
  • ویتامین C : در هر صد گرم از میوه این گیاه 6 الی 35 میلی گرم ویتامین C وجود دارد. این میزان معادل 60% ویتامین C مورد نیاز روزانه بدن است.
  • فیبر خوراکی: 100 گرم از میوه تازه گیاه آقطی دارای 7 میلی گرم فیبر خوراکی می باشد که این میزان بیش از یک چهارم مورد نیاز روزانه است.
  • اسید فنولیک: این اسید سرشار از آنتی اکسیدان است که موجب کاهش تخریب استرس اکسیداتیو در بدن می شود.
  • فلاونول: گیاه آقطی و آقطی سیاه، شامل آنتی اکسیدان از نوع فلوئنول کورستین، کامپرلو و ایزورامنتین است.
  • آنتوسیانین: آنتوسیانین که موجب سیاه و بنفش شدن میوه آقطی شده دارای آنتی اکسیدانی قوی با خواص ضد التهاب است.

طبع آقطی سیاه

آقطی سیاه از نظر طب قدیم ایران طبع سرد و خشک دارد.

خواص بی نظیر آقطی برای پوست

التیام زخم های اگزما

از کمپرس جوشانده گل های خشک شده آقطی سیاه برای التیام زخم های اگزما استفاده کنید.

آقطی برای از بین بردن خارش بدن

پوست ساقه آقطی سیاه را در روغن حرارت دهید سپس آن را صاف کنید و بگذارید خنک شود. سپس از این روغن برای از بین بردن خارش بدن استفاده کنید.

خواص آقطی

آقطی برای پاک کردن آرایش

دَم کرده آقطی سیاه برای شستن صورت یا پاک کردن آرایش افرادی که پوست حساس دارند، مفید است.

ماسک صورت آقطی

از ماسک صورت آقطی برای شادابی پوست، از بین بردن لکه ها و کک و مک صورت و رفع چین و چروک و جوان ماندن پوست استفاده می کنند. چنانچه در بخش سلامت نمناک میخوانید از جوشانده این گیاه نیز برای التیام سریعتر زخم ها استفاده می شود.

گل آقطی را با شیر قاطی کرده بجوشانید، صاف کنید و برای پاک کردن پوست صورت از آن استفاده نمایید.

گل های خشک شده آقطی سیاه را دم نمایید و مقداری پودر باقلای خشک را در ظرفی ریخته و سپس دم کرده آقطی سیاه را روی آن بریزید و خمیری تهیه نمایید. این خمیر را هر روز یک ربع روی پوست قرار دهید تا پوست شما شاداب و جوان شود. سپس این ماسک را بعد از یک ربع ساعت بشویید.

عرق گل آقطی که با آب خیارمخلوط کنید و جهت انسداد منافذ پوست از آن استفاده نمایید.

برای مرطوب نمودن پوستتان، کرم آقطی (گل آقطی 20 گرم، گلیسیرین 10 گرم، موم عسل 70 گرم، عرق برگ چنار 70 گرم، بوراکس 2 گرم) تهیه کنید.

خواص آقطی برای مو

مصرف میوه آقطی سیاه و مالیدن شیره این میوه برای رفع سفید مو و تقویت و افزایش رشد موها مفید است.

خواص درمانی آقطی سیاه

درمان روماتیسم

آقطی سیاه، برای درمان روماتیسم و تسکین درد مفاصل مفید است.

خواص آقطی

آقطی سیاه برای رفع یبوست

آقطی سیاه خاصیت ملینی دارد و برای رفع یبوست در افراد سالخورده و افرادی که انقباضات روده بزرگ در آن ها ضعیف است بسیار مفید می باشد.

آقطی برای درمان بواسیر

دَم کرده برگ های خشک شده آقطی سیاه، برای برطرف کردن درد بواسیر و رفع اسهال ضروری است.

ریشه آقطی برای جوش خوردن استخوان

برای جوش خوردن استخوان مصرف دَم کرده ریشه آقطی سیاه بسیار مفید است.

آقطی سیاه برای درمان سرماخوردگی

دَم کرده گل های خشک شده آقطی سیاه به درمان سرماخوردگی، بیماری های تنفسی و نقرس کمک میکند و برای معالجه برونشیت مفید است. عصاره آقطی سیاه یک درمان ایمن، کارآمد و مقرون به صرفه برای علائم سرماخوردگی است. اگر عصاره آقطی سیاه در طی 48 ساعت اول شروع علائم سرماخوردگی استفاده شود، می تواند مدت زمان دوره سرماخوردگی را به طور متوسط 4 روز کاهش دهد.

آقطی برای بهبود سل

از بخور گل های آقطی سیاه برای بهبود سل استفاده کنید.

فواید آقطی

کاهش علائم عفونت سینوسی

آقطی سیاه خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی داردو به درمان عفونت سینوسی کمک می کند.

آقطی برای دفع سنگ کلیه

آقطی سیاه، سنگ کلیه را دفع و برای درمان بیماری های کلیه و مجاری ادراری مفید است.

آقطی برای افزایش شیر مادران

مادران شیرده بهتر است برای افزایش شیر خود آقطی سیاه مصرف کنند.

آقطی برای درمان بیماری صرع

آقطی سیاه برای درمان بیماری صرع مفید است.

آقطی برای کاهش قند خون

عصاره گل آقطی سیاه باعث تحریک متابولیسم گلوکز و ترشح انسولین می شود و موجب حذف شکر اضافی از جریان شده و به عضلات و کبد شما کمک می کند تا قند خون طبیعی خود را حفظ کند.

خاصیت آقطی

فواید آقطی برای کاهش آلرژی

گیاه آقطی یک روش مؤثر برای درمان آلرژی نیز محسوب می شود. زیرا گیاه آقطی، برای بهبود عملکرد سیستم ایمنی و تسکین التهاب، می تواند کمک کننده باشد.

آقطی برای مبارزه با سرطان

وجود آنتوسیانین ها در آقطی سیاه، سبب خواص درمانی این گیاه شده و می تواند از بروز سرطان جلوگیری کند.

آقطی برای سلامتی قلب

گیاه آقطی تاثیرات مثبتی بر روی سلامتی قلب و عروق دارد زیرا آب آقطی می تواند سطح چربی خون را کاهش بدهد و کلسترول را به شدت کم کند. مقادیر زیاد فلاونوئید مانند آنتوسیانین ها می تواند باعث کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی باشد.

گیاه آقطی برای حمایت از سیستم ایمنی بدن

گیاه آقطی تعداد گلبول های سفید را افزایش داده و به سیستم دفاعی و ایمنی بدن کمک می کند.

طریقه مصرف آقطی سیاه

دمنوش آقطی سیاه

برای تهیه این دمنوش 100 گرم گل خشک شده آقطی سیاه را در یک لیتر آب جوش بریزید و بگذارید 10 دقیقه دَم بکشد.

گیاه اقطی

جوشانده

60 گرم پوست ساقه، برگ و یا میوه را در یک لیتر آب ریخته و بگذارید آهسته بجوشد تا حجم آن به نصف برسد. سپس آن را صاف کنید.

سرکه آقطی سیاه

در یک لیتر سرکه، 20 – 10 گرم برگ های خشک شده این درختچه را بریزید و بگذارید تا مدت دو هفته بماند و هر روز آنرا بهم بزنید. پس از این مدت آنرا صاف کرده و در شیشه در بسته نگهداری کنید.

شیره یا آب میوه

میوه های رسیده آقطی سیاه را فشار داده تا شیره آن خارج شود. برای هر بار مصرف یک قاشق چایخوری از این شیره را در یک لیوان آب بریزید و مصرف کنید.

موارد منع مصرف دمنوش آقطی سیاه

زیاده روی در مصرف آقطی سیاه، موجب تهوع و ورم روده ها می شود.

آقطی سیاه طبع سرد و خشکی دارد و افراد سرد مزاج باید آن را با عسل میل کنند.

منبع : بخش سلامت آکاایران
برچسب :