اسم من ((کنگر)) است
در من املاح بسیارى موجود است
ترشحات غدد را زیاد مى کنم
خودم براى کلیه و مثانه مضرم ، اما ریشه ام براى آنها مفید است
هضم غذا را آسان مى کنم و جراحات روده را التیام مى دهم براى آن ها که بمرض پیسى گرفتارند مرا توصیه کنید...

کنگر چو برآورد سر از خاک زمین گفت
 
خرما نتوان خورد ازین خار که کشتیم
 
اسم من کنگر است . به عربى به من عکوب - سلبین و خربع گویند و در کتب قدیم حرشف - کندل - جندل - کعیب - کعوب و عقوب ذکر کرده اند، زادگاه اولیه من صحارى خشک ایران و آسیا و آفریقا مى باشد. با اینکه شما ایرانیان در دنیا به وطن پرستى معروف مى باشید، معذلک جاى بسى تعجب است که در کتابهاى جدید مرتبا از ((آرتیشو)) که یک گیاه خارجى بوده و اکثر مردم آنرا نمى شناسند، و طرز پختن و خوردن آنرا نمى دانند، تعریف مى کنید و هیچگونه اسمى از من و منافع سرشار من که یک گیاه ایرانى بوده ، و از قدیم به صورت خورش و مخلوط با ماست و کشک مصرف داشته ام نمى برید.
غذاشناسان اروپایى مرا نمى شناسند و چون مخصوص بیابانهاى خشک و لم یزرع بوده و تاکنون اهلى نشده ، و از کودهاى شیمیایى بهره مند نشده ام ، در اروپا بعمل نمى آیم و در بازار آنجا وارد نشده ام و با این وصف جاى تعجب است که بعضى ها نوع بزرگ مرا کنگر فرنگى مى خوانند و عده اى هم آرتیشو را کنگر فرنگى مى دانند و این هم صحیح نیست . زیرا خواص ما با هم فرق بسیار دارد. من انواع و اقسام دارم و خواص ما تقریبا یکسان است . به انواع ماشکاعى - طوبه و کافیلو و کنگر خر مى گویند.
البته خر به معنى بزرگ است . من داراى ویتامین هاى ((آ)) ((ب )) و ((ئى )) هستم و املاح زیادى همراه دارم و نیز داراى هورمونهاى گیاهى بوده ، و ترشحات غدد را تقویت مى نمایم و از این رو در معالجات هورمونى مى توانم خدمات شایان و برجسته اى بنمایم . شهرت من در تقویت غرایز جنسى است ، ولى تنها یک مقوى ساده نیستم بلکه محرک شهوت بوده ، و آن را لذت بخش مى نمایم ...
دومین استفاده اى که در معالجات هورمونى مى توان از من کرد، معالجه برص است . این بیمارى نتیجه بر هم خوردن تعادل ترشحات غدد داخلى بوده ، و در طب جدید تاکنون راه معالجه ى قطعى پیدا نشده است . در حالیکه در گذشته ، پزشکانى بودند که این بیمارى را معالجه کرده و اسرار آنرا براى خانواده ى خود حفظ نموده و به دیگران نیاموخته اند و چون این اسرار بر زبان خوراکیها پوشیده نیست بر خوانندگان آن نیز بتدریج فاش ‍ خواهد شد. یکى از طرق معالجه پیسى در گذشته این بود که آب مرا گرفته ، با یک سوم آن موم و روغن مخلوط کرده و روى لکه هاى برص ‍ مى گذاشتند.
من بادشکن و پیشاب آور بوده ، و از شکم روش جلوگیرى مى کنم . به درمان مرض قند کمک مى نمایم ، هضم غذا را آسان مى کنم - کلیه و مثانه را گرم مى نمایم زخم ریه و جراحات روده را التیام مى دهم . ضماد من جهت معالجه ((گرى )) مفید بوده ، و از ریزش مو جلوگیرى مى نماید. ضماد من جهت خوشبو کردن عرق بدن توصیه شده است . براى معالجه اورام سخت و خارش هاى پوستى مى توانید از مرهمى که جهت معالجه پیسى دستور دادم استفاده کنید و اثر فورى آنرا ببینید. ضماد ریشه من جهت سوختگى آتشس و پیچیدگى عصب نافع است . صمغ بوته ى من که پیشینیان به آن کنگرزد مى گفتند، ایجاد قى مى کند و همراه آن صفرا و بلغم را خارج مى نماید. ضماد آن اورام را فرو مى نشاند. مقدار خوراک آن از سه گرم تا هفت گرم است .

كنگر معمولی گیاهی است خودرو با برگ‌های خاردار و ساقه‌های ضخیم شبیه به كرفس كه از آن در پخت سوپ، خورش و حتی به‌صورت خام در سالاد استفاده می‌كنند.

 

البته باتوجه به اینكه برگ‌های آن تیغ‌های ریز و تیزی دارند، هنگام پاك‌كردن مراقب دستان خود باشید؛ پس بهتر است از دستكش استفاده كنید.

 

 

كنگر طبیعتی گرم و خشك دارد و به همین علت آن را با ماست نیز می‌خورند و در ضمن برای آن دسته از افرادی كه گرم‌مزاج هستند، خوردن آن توصیه می‌شود. علاوه بر این، كنگر منبع غنی پتاسیم است.

 

 


خواص درمانی

 

* كنگر ضدعفونی‌كننده، اشتهاآور، تب‌بر و هضم‌كننده غذاست و درضمن، مصرف آن باعث تقویت دستگاه گوارش می‌شود.

 


* این گیاه و به‌خصوص برگ آن ادرارآور و نیروبخش است و در ضمن قلب را نیز تقویت می‌كند.

 


* كنگر در درمان یرقان، نارسایی كبد و كم‌خونی مؤثر بوده و از كبد در برابر سموم شیمیایی محافظت می‌كند.

 


* محققان معتقدند وجود ماده‌ای به نام سینارین در عصاره برگ كنگر، باعث كاهش كلسترول و تری‌گلیسیرید خون می‌شود. در ضمن همین ماده به همراه ماده دیگری به نام اسید كافئیك موجود در كنگر، كبد را در برابر عفونت حفظ می‌كنند.

 

 

فواید دارویی کنگر

 


چه كسانی بهتر است كنگر نخورند؟

 

افرادی كه ناراحتی‌های كلیوی و كبدی شدید دارند از مصرف برگ كنگر پرهیز كنند.

 

 


كنگر مضر برای زنان باردار و كودكان

 

باتوجه به اینكه كنگر باعث انقباض كیسه‌ صفرا می‌شود، افرادی كه سنگ كیسه‌ صفرا دارند، از خوردن آن صرف‌نظر كنند.

زبان خوراکیها
دکتر غیاث الدین جزایری