زیره سیاه از گیاهان قدیمی است که از سالیان دور در ملل مختلف مصرف دارویی داشته است …

آشنایی با خواص و مضرات زیره سیاه

زیره سیاه گیاهی است دوساله که ارتفاع آن به ۳۰ تا ۸۰ سانتیمتر می رسد، ریشه اش راست و دوکی شکل و گوشت دار و ساقه اش بی کرک و شفاف است و برگ هایش به رنگ سبز و در قسمت فوقانی ساقه دارای دمبرگ کوتاهی است که انتهای آن به صورت غلافی ساقه را فرامی گیرد، گل آذین آن چتر مرکب و گل هایش کوچک و سفید رنگ است و میوه اش بیضی شکل به رنگ قهوه ای تیره یا مایل به زردو شفاف است و زیره در کرمان بیشترین سطح کشت را دارد.

ترکیبات شیمیایی

  • زیره سیاه حاوی تانن ، موم ، مواد رزینی ، یک روغن ثابت سبزرنگ ، موسیلاژ، مواد قندی ، مواد ازته و اسانس که شامل دی هیدروکاروئول ، نوعی ترپن به نام کارون و دونوع ستن می باشد.
  • قسمت مورد استفاده داروی زیره سیاه میوه آن است که در تیره ماه سال دوم با قطع کامل گیاه صورت می گیرد و می گذارند تا برسد.

خواص و اثرات دارویی

  • طبع زیره سیاه خیلی گرم و خشک است .
  •  زیره غنی از املاح معدنی همچون آهن، مس، کلسیم، پتاسیم، منگنز و منیزیم است. مصرف مس و آهن برای تولید گلبول های قرمز خون ضروری است و زیره از این نظر غذایی مناسبی است. به علاوه می توان انواع ویتامین های ضروری همچون a، e، c را از این چاشنی گیاهی مفید دریافت کرد.
  • دانه های زیره منبع غنی از آهن است که می تواند برای درمان کم خونی استفاده شود. مشکل کم خونی همواره معضلی برای زنان و کودکان بوده که باعث می شود سطح هموگلوبین خون کاهش پیدا کند. اضافه کردن این ماده به ترکیبات غذایی روزانه در جلوگیری از پیشرفت این بیماری موثر است.
  • زیره سیاه دارای خواص مدر، بادشکن ، مقوی ، زیادکننده شیر، قاعده آور، نیرودهنده ، ضد کرم ، هضم کننده ، ضد تشنج ، قابض ، معرق ، مقوی معده ، قاطع اسپرم است .
  • زیره سیاه در موارد بلع هوا، نفخ شکم ، برطرف کردن سوءهاضمه ، تسهیل هضم غذا، دل پیچه کودکان ، انگل معده و روده ، دفع بادهای کلیه و مثانه ، تنگی نفس ، خفقان سرد، سکسکه نفخی ، استسقاء به کار می رود.
  • زیره یک داروی سنتی برای رفع سوءهاضمه خصوصاً نفخ شکم است .
  • خوردن زیره یا روغن آن در رفع سوءهاضمه و دل دردهای کودکان مفید است .
  • زیره دارای خاصیت ضدگرفتگی دارد و برای رفع گرفتگی های دوران قاعدگی مفید است .
  • دم کرده یک قاشق مرباخوری میوه له شده زیره سیاه در نیم لیتر آب جوش برای تنبلی اعمال گوارشی ۲ ـ ۱ گرم ، بی اشتهایی ، باد یا درد روده مصرف می شود و دانه زیره را یا می جوند و یا از گرد گیاه مخلوطی در آب میل می نمایند.
  • مصرف دم کرده زیره سیاه و یا جویدن آن در رفع و کاهش دردهای ناشی از قاعدگی، دردهای روده وبی اشتهایی بسیار مؤثر است، براساس تحقیقات انجام شده مصرف زیره سیاه یا روغن آن در رفع سوء هاضمه و دل دردهای کودکان و تنگی نفس نیز، کاربرد فراوانی دارد
  • این گیاه دارای خواص ضد تشنج و شل کننده عضلات بوده و مقوی و نیروبخش است؛ بنابراین مصرف آن به افراد دارای مشکلات مذکور توصیه می شود.
  • در منابع علمی از دانه های زیره به عنوان ماده تحریک کننده اشتها یاد می شود، اما تاثیر عرق زیره بر کاهش وزن به طورعلمی ثابت نشده است.
  •  زیره به دلیل دارا بودن مقادیر قابل توجهی از ریزمغذی ها، املاح و مواد معدنی و انواع ویتامین ها و آنتی اکسیدان ها خواص تغذیه ای و درمانی فوق العاده ای دارد و مانع از پیری زودرس می شود.
  •  دانه های زیره غنی از فیبر غذایی هستند و این ماده خوراکی حجم غذا را افزایش می دهد و با تسریع حرکت غذا در روده ها از بروز یبوست جلوگیری می کند.
  • همچنین فیبر خوراکی تأثیر مطلوب روی مخاط جداره روده دارد و با این ویژگی از روده ها در برابر سرطان حفاظت می کند و همچنین از جذب مجدد نمک در روده می کاهد.

عوارض جانبی و مضرات زیره سیاه:

  • مصرف عرق زیره در بعضی افراد موجب اسهال و در برخی دیگر باعث یبوست می شود.
  •  بیماران کلیوی، کبدی و تنفسی و همچنین مادران باردار قبل از استفاده از عرق زیره، لازم است با پزشک خود مشورت کنند.
  • خود سرانه عرق زیره را به کودکان ندهید.
  •  زیاده روی در مصرف زیره بعلت طبع گرم ایجاد کهیر می کند .
  •  زیاده روی در مصرف زیره باعث افزایش ترشح تیروئید و در نتیجه لاغری و زردی رنگ چهره خواهد شد.

گردآوری و تنظیم: گروه هفت گنج

اختصاصی هفت گنج

www.7ganj.ir

*** کپی برداری فقط در صورت لینک فعال به این صفحه مجاز است.

.

منبع : 7ganj.org